Вторник, Сентября 17, 2019

Ботаника жана өсүмдүктөрдүн физиологиясы кафедрасы

1. Кафедранын тарыхы

Ботаника кафедрасы факультеттин эӊ алгачкы кафедраларынын бири. Ал 1931-жылы доц. Д.П.Степаненко тарабынан уюштурулган.

1948-жылы ботаника кафедрасынын составынан «Өсүмдүктөрдүн физиологиясы» кафедрасы бөлүнүп чыгып, ага Кыргыз ССРинин ИА мүчө – корреспонденти профессор Г.А.Евтущенко жетекчилик кылган.

1951-жылдан тартып, көп жылдар бою кафедраны б.и.д. профессор А.Г.Головкова жетектеген. Профессор  А.Г.Головкова  Кыргызстандын өсүмдүктөр дүйнөсүн изилдөөгө зор эмгек сиӊирген.

Бул мезгилде кафедрада проф. М.И.Парфенов, М.М.Советкина, б.и.д. Е.В.Никитина, ага окутуучу Е.П.Кучерявая, окутуучулар Е.И.Шпота, Г.Т.Матюкова; кийинчирээк доценттер В.С.Инчина, Н.И.Волкова, Г.С.Сашина, Х.У. Борлаков, Е.С.Шкаф, Л.А.Кирпиченко, В.М. Шихотов, М.Д. Дербишева, С.А. Урмамбетова, А.Р. Рысалиева, проф. М.М. Ботбаева, б.и.к. А.Т.Ахматова, ага окутуучу С.К.Кобенова, окутуучу Г.О.Алгадаева иштеген.

Кафедранын окутуучулар курамы маанилүү илимий эмгектерди жана оригиналдуу окуу китептерин жаратышкан: «Ботаника», «Жогорку өсүмдүктөр курсу», «Жогорку өсүмдүктөрдүн систематикасы», «Кыргызстандын мектептериндеги ботаникалык экскурсиялар», «Кыргызстандын өсүмдүктөрү», «Кыргызстандын геоботаникалык райондору» ж.б.у.с.; өсүмдүктөр тууралуу карталар түзүлгөн. (А.Г. Головкова); «Ботаника боюнча окуу талаа практикасын өткөрүү методикасы» (С.А.Урманбетова, В.М.Шихотов, А.Р.Рысалиева); «Кыргызстандын  өсүмдүктөрүн пайдалануу жана коргоо», «Тоолуу жердеги жайыттар», «Жайыттардагы отоо чөптөргө каршы күрөшүү» (В.М.Шихотов).

1963-жылдан тартып, 20 жыл бою «Өсүмдүктөрдүн физиологиясы» кафедрасын б.и.д. проф. Л.А.Шпота жетектеген. Ал киши баштаган кафедранын курамы Чүй өрөөнүндөгү өсүмдүктөрдүн хлорозун изилдешкен. Ошол учурда кафедрада бир топ окуу куралдары, методикалык көрсөтмөлөр иштелип чыккан.

1983-жылдан баштап ботаника кафедрасын проф. В.М.Шихотов жетектеген. Кафедранын курамы  Тянь-Шандын өсүмдүктөр дөйнөсүн туура пайдалануу жана жакшыртуу, ага адамдын тийгизген таасири – деген темадагы илимий изилдөөнү жүргүзгөн.

1990-жылдан – 2006-жылга чейин «Ботаника жана өсүмдүктөрдүн физиологиясы кафедрасын» КР нын УИА мүчө - корреспонденти, биология илимдеринин доктору, профессор В.А. Печенов жетектеген.

Профессор В.А. Печеновдун жетекчилиги астында «Топуракта маанилүү минералдык азык элементтеринин кармалышынын картограмма-диаграммасы»,  «Кант кызылчасынын уругун сапаттуулугун балоонун рентгенографиялык методу», «Кургакчылык жана суу жетишсиз мезгилдерде сугатты жана жер семирткичтерди эффективдүү колдонуу» боюнча сунуштар иштелип чыгып, айыл чарба практикасына киргизилген. В.А. Печенов 135 тен ашык илимий эмгектин, 5 монографиянын автору.

2007-2009 жылдары кафедраны доц. Рысалиева А.Р. жетектеген.

2009-жылдан бүгүнкү күнгө чейин, кафедраны доцент Шекеков А.Ш. жетектейт. Илимий изилдөөлөр «Айыл – чарба өсүмдүктөрүнүн нематодалары жана аларга каршы күрөшүү» багытында жүргүзүлөт. Чүй өрөөнүндөгү кант кызылчанын нематодофаунасы жана көп жылдар бою которуштурбай айдоонун кызылчанын ризосферасындагы нематодофаунага тийгизген таасири изилденди.

Бүгүнкү күндө кафедрада 520200 Биология, 720200 Биотехнология, 520900 Биоэкология багыттарындагы окуу программалары иш жүзүнө ашырылып жатат.

2010-жылы кафедрада «Биотехнология» адистигин даярдоо башталган. 2015-жылы биотехнолог - адистердин биринчи чыгарылышы ишке ашты.

2016-жылы бакалавр – биотехнологдордун биринчи чыгарылышы болду.

2017-жылы кафедрада «Биотехнология» алистиги боюнча магистратура ачылды. 

Бүгүнкү күндө кафедранын окуутучулук курамы 21 адам. Алардын 10 доцент - илимдин кандидаттары, 5 ага окуутучу - илимдин кандидаттары, 6 окутуучу.

Кафедрада биология, ботаника, өсүмдүктөрдүн физиологиясы, генетика жана селекция багытындагы илимпоздор жана адистер, профессорлор С.С.Рүстембеков, В.А.Печенов, К.М.Жунусова; доценттер Ш.А.Шекеков, С.Ш.Сулейманова, М.Ш.Мамбеткулов, А.Н.Асаналиева, Т.Т.Юсупов, К.В.Исаева, М.Ч.Омургазиева; окутуучулар К.Т.Мамбетов, Т.К.Солпиева М.М.Токтобеков иштешет.

Кафедранын окутуучу курамы, тажрыйбасы бай, окутууну орусча, кыргызча жүргүзө алган жогорку квалификациялуу адистер. 

Кафедрада «Ботаника», «Өсүмдүктөрдүн физиологиясы», «Биотехнология» боюнча негизги курстар окулат: «Цитология», «Генетика жана селекция», «Молекулалык биологиянын жана генетикалык инженериянын негиздери», «Микробиология», «Вирусология», «Иммунология»; атайын курстар: «Кыргызстандын өсүмдүктүүлүгү», «Өсүмдүктөрдүн физиологиясынын тандалган баптары», «Айыл - чарба  өсүмдүктөрүнүн оорулары» ж.б.

Кафедрада «Биология» жана «Биотехнология» багыттары боюнча магистратура, «Өсүмдүктөрдүн физиологиясы», «Генетика жана селекция» адистиктери боюнча аспирантура иштейт.

Кафедрада өсүмдүктөрдүн  систематикасы, анатомиясы жана морфологиясы боюнча лаборатория, өсүмдүктөрдүн физиологиясы лабораториясы, микробиология лабораториясы, гербарий сактоо лабораториясы,   фотофизиологиялык музей жана жашыл фонд бөлмөсү бар.

Студенттер 1-2 курстарда ботаника боюнча окуу-талаа практикасын, 3-курста өндүрүштүк жана 4-курста педагогикалык жана атайын практикаларды өтүшөт.

Кафедрада кафедранын окутуучулары жана студенттер тарабынан республиканын ар кандай физико-георафиялык зоналарынан – өрөөндөрдөн баштап, Тянь-Шань, Алай бийик тоолорунан чогултулган 3000ден ашык барак гербарийлер сакталган.

Кафедранын окутуучулар курамынын 500дөн ашуу илимий, илимий-методикалык эмгектери, окуу китептери жарык көргөн. Анын ичинде:  «Өсүмдүктөрдүн анатомиясы жана морфологиясы» - ЖОЖдор үчүн окуу куралы, «Өсүмдүктөрдүн анатомиясы жана морфологиясы боюнча практикум», «Ботаникадан жайкы талаа практикасын өткөрүү боюнча методикалык курал» (А.Р.Рысалиева); «Өсүмдүктөрдүн өсүүсүнүн биологиясы» - ЖОЖдор үчүн окуу куралы, (С.С.Рүстөмбеков).  «Кыргызстандын шартында картөшкөнү өстүрүү жана коргоо негиздери» (М.К.Жунусова); «Генетика», «Өсүмдүктөрдүн селекциясы» - студенттер үчүн окуу методикалык курал, (Н.Н.Позднякова); «Микробиология», «Биотехнология» боюнча лаборатордук – практикалык сабактарга методикалык көрсөтмөлөр (Ч.М.Өмүргазиева, В.К.Исаева) ж.б.

Кафедранын илимий байланыштары: Кыргызстан машина сыноо станциясынын тажрыйба чарбасы (Кант ш.), Казакстан жер иштетүү жана өсүдүктөр илимий борбору (Алма-Ата ш.) УИАнын «Биотехнология», «Биология»  институттары, (Бишкек ш.), айыл чарбалык изилдөөлөрдүн эл-аралык программалары  СИММИТ (Турция), ИКАРДА (Сирия, Өзбекстан), СИДА (Швеция).

Кафедрада илимий кадрларды даярдоого олуттуу көӊүл бурулат. Проф. А.Г.Головкова - 10 илимдин кандидатын, проф. В.М.Шихотов - 5, проф. В.А. Печенов - 2 илимдин докторун, 3 илимдин кандидатын, профессор М.К.Жунусова - 2 илимдин кандидаттын, проф. Н.Н. Позднякова - 2 илимдин кандидаттарын даярдап чыгарышты.

Ботаника жана өсүмдүктөрдүн физиологиясы кафедрасынын окутуучулар курамы, бүгүнкү күндө, өзүнүн ишинде, традицияны жолдоп, жогорку билимдүү биологдорду, биотехнологдорду жана илимий педагогикалык кадрларды даярдап жатат.

2. Кафедра башчысы

Исаева Венера Карабековна

а.ч.и.к., доц.

kaf bot isaeva

Жумушчу телефону: +996 312 466892  

Моб. тел.: 

E-mail: 

3. Кафедра мүчөлөрү 

Сулейманова Шафика Саматовна

Sulejmanova 00

Жумушчу телефон: +996 312 340240

Моб. телефон : + 996 555 907794

E-mail: Shafika @  rambler.ru

Юсупов Тимур Тулегенович

Yusupov 00

Асаналиева Нургуль Азисовна

(фотосу жок)

Рабочий тел.:  - 

 Моб. тел.: +996702633961

E-mail : nurgulnaryn @  mail.ru

Позднякова Наталья Николаевна

Pozdnyakova

Жумушчу тел.: -

Моб. тел.: 0772 32 79 35

E-mail : n.n.pozd @  mail.ru

Мамбетов Таалай Курманбекович

Mambetov

Жумушчу тел: -

Моб. тел.: 0709 609 908

E-mail: intellkeep @  gmail.com

Токтобеков Мирлан Мурзабекович

Toktobekov 00

Жумушчу тел.:  -

Моб. тел.: +996559278733 

E-mail : miraj86 @ mail.ru

Омургазиева Чолпон Монолдоровна

Omurgazieva

Жумушчу тел.:

Моб. тел.:+996 708 382807

E-mail : Cholpon.omurgazieva @  mail.ru

Шекеков Аскербек Шекекович

Shekekov

Жумушчу тел.: -

Моб. тел.:+996 700 383893

E-mail : Asker Shekekov @  mail.ru