8–9 Ekim 2026 tarihlerinde Cusup Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi’nde, “Türkoloji Söyleşileri-4” serisi kapsamında “Türk Dünyasında Azerbaycan Dili ve Edebiyatının Araştırılması-3” başlıklı uluslararası bilimsel sempozyum düzenlendi.
Bilimsel etkinlik, Cusup Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi’nin kuruluşunun 100. yılı ve I. Bakü Türkoloji Kurultayı’nın 100. yıl dönümü vesilesiyle gerçekleştirildi.
Sempozyumun temel amacı; Türk dünyasında Azerbaycan dili ve edebiyatı araştırmalarının güncel meselelerini ele almak, Türkoloji alanındaki bilimsel çalışmaların yeni yönelimlerini belirlemek, akademisyenler arasında bilgi ve deneyim paylaşımını teşvik etmek ve Türk devletlerinin yükseköğretim kurumları ile bilimsel kuruluşları arasındaki iş birliğini geliştirmekti.
Etkinliğe Kırgızistan, Azerbaycan, Kazakstan, Özbekstan, Türkiye, Türkmenstan, Fransa ve yurt dışında tanınmış bilim insanları, üniversitelerin akademik kadroları, araştırmacılar, Türkoloji alanında uzmanlar ve üniversite öğrencileri katıldı.
Sempozyumun açılış töreninde Cusup Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Dogdurbek Çontoev bir açılış konuşması yaptı. Konuşmasında uluslararası bilimsel iş birliğinin geliştirilmesinin ve Türkoloji araştırmalarının daha ileri bir düzeye taşınmasının önemini vurguladı.
Açılışta ayrıca Azerbaycan’daki TÜRKSOY temsilcisi Vugar Mamedov, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kırgızistan Cumhuriyeti’ndeki Büyükelçisi Latif Seyfaddin oğlu Gandilov ve Hazar Üniversitesi’nin kurucusu ve Mütevelli Heyeti Başkanı Hamlet İsahanlı katılımcılara hitap ederek iyi dileklerini ilettiler.
Program kapsamında, Reef Group şirketinin Başkanı Azer Şükürov tarafından, üniversitemizin Türkoloji ve Çeviribilim Bölümünde öğrenim gören; Kırgız dili, Kırgız edebiyatı ile Azerbaycan dili ve edebiyatı üzerine karşılaştırmalı çalışmalar yürüten ve sosyal etkinliklerde aktif rol alan öğrencilere burs verildi. Burs almaya hak kazanan öğrenciler şunlardır: Ayana Sokuçieva, Nuraida Düyşenalieva, Tansuluu Düyşekeeva, Akılay Jolçubekova.
Sempozyumun genel oturumunda Türk halklarının sözlü edebiyatındaki ortaklıklar ve farklılıklar, Türkiye’de Azerbaycan edebiyatı araştırmaları, Muhtar Avezov ile Azerbaycan edebiyatı arasındaki manevi bağlar, Azerbaycan dili ve edebiyatının Avrupa’da öğretimi ve Karabağ’ın özgürlüğünün Özbek şiirindeki edebî yansımaları gibi güncel konular ele alındı.
Genel oturumda Prof. Dr. Süleyman Kayıpov, Prof. Dr. Yavuz Akpınar, Prof. Dr. Urzada Müssabekova, Tamerlan Kuliev ve Prof. Dr. Marufjon Yuldaşev sunumlarını yaptılar.
Sempozyumun devamında bilimsel çalışmalar dört oturumda sürdürüldü:
1. Oturum: “Türk Dünyasında Azerbaycan Dilinin Araştırılmasında Güncel Sorunlar ve Karşılaştırmalı Tarihî Dil Bilimindeki Yenilikler”
2. Oturum: “Azerbaycan Edebiyatı ve Türk Halklarının Edebî İlişkileri: Tarihi, Bugünü ve Geleceği”
3. Oturum: “Türk Dillerinin ve Edebiyatlarının Öğretiminde Çağdaş Yöntemler: Yenilikçi Teknolojiler ve Uygulamalar”
4. Oturum (çevrim içi): “Türk Dünyasında Azerbaycan Dilinin Araştırılmasında Güncel Sorunlar ve Karşılaştırmalı Tarihî Dil Bilimindeki Yenilikler”
Oturumlarda Azerbaycan dilinin karşılaştırmalı ve tarihî açıdan incelenmesi, Azerbaycan edebiyatı ile Türk halklarının edebî ilişkileri, Türk dillerinin ve edebiyatlarının öğretiminde çağdaş yöntemler, yenilikçi teknolojilerin kullanımı ve Azerbaycan dili araştırmalarının güncel yönelimleri üzerine sunumlar gerçekleştirildi. Oturumların tamamlanmasının ardından bildiri sahiplerine katılım sertifikaları takdim edildi.
Sempozyum boyunca katılımcılar; Türkoloji biliminin geliştirilmesi, Azerbaycan dili ve edebiyatına yönelik uluslararası araştırma iş birliğinin genişletilmesi, ortak bilimsel projelerin hayata geçirilmesi, genç araştırmacıların desteklenmesi ve akademik hareketliliğin artırılması konularında görüş alışverişinde bulundular.
Sempozyumun sonunda Türkoloji araştırmalarının daha da geliştirilmesini, Türk halklarının dilsel, edebî ve kültürel mirasının ortak çalışmalarla incelenmesini ve uluslararası bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesini amaçlayan sempozyum sonuç bildirgesi kabul edildi.
Sempozyumun ilk günündeki resmî program ve bilimsel oturumların tamamlanmasının ardından, yurt dışından gelen konuklar için bir akşam yemeği düzenlendi. Yemek, Kırgızistan’daki Azerbaycanlıların “Birlik” Kamu Birliği Başkanı Hansıvar Bahşaliyev’in sponsorluğunda gerçekleştirildi.
9 Ekim’de Sempozyumun ikinci günü kültürel ve tanıtıcı etkinliklere ayrıldı. İlk olarak konuklar, Cumhuriyet Arkeoloji ve Mimarlık Müzesi Kompleksi bünyesindeki Burana Kulesi’ni ziyaret ederek Kırgız halkının köklü tarihi ve kültürel mirası hakkında bilgi edindiler.
Ardından, Kırgızistan’ın incisi olarak anılan Isık Göl’e özel bir gezi düzenlendi. Asırlara uzanan tarihi, eşsiz doğası ve görkemli dağlarla çevrili büyüleyici manzarasıyla Isık Göl, yurt dışından gelen konukları kendine hayran bıraktı. Katılımcılar gölün doğal güzelliklerini yakından görme ve Kırgızistan’ın eşsiz coğrafi ve kültürel zenginliklerini tanıma fırsatı buldular.
Bir günlük kültürel geziyle sempozyum sona erdi. Bilimsel tartışmalar, bilgi alışverişi ve kültürel buluşmalarla zenginleşen etkinlik, Türk dünyasındaki bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesine, dostane ilişkilerin pekiştirilmesine ve gelecekte gerçekleştirilecek ortak projelere zemin hazırlanmasına katkı sağladı.
Cusup Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi, Türkoloji alanındaki uluslararası bilimsel iş birliğini sistemli biçimde geliştirmeye devam etmektedir. Üniversitenin Türkoloji ve Çeviribilim Bölümü, daha önce de Türk dilleri, edebiyatları ve kültürleri üzerine uluslararası bilimsel etkinlikler düzenlemiş; yurt dışındaki üniversiteler ve araştırma kurumlarıyla iş birliğini genişletmeye yönelik çalışmalar yürütmüştür ve yürütecektir.
(С) Burul Elebesova — Türkoloji ve Çeviribilim Bölüm Başkanı, Doç.Dr.
