5-6 Haziran 2026 tarihlerinde Özbekistan’ın Semerkant şehrinde, Şarof Raşidov Semerkant Devlet Üniversitesi, Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu ve Marmara Üniversitesi tarafından 100 Yıllık Miras: Semerkant Türkoloji Kurultayı gerçekleştirildi.
Kurultaya, Cusup Balasagın Kırgız Milli Üniversitesi Kırgız Filolojisi Fakültesi Türkoloji ve Çeviribölüm Bölümü Başkanı, Doç. Dr. Burul Elebesova ile bölümün kıdemli Öğr.Gör. Farizat Kuramaeva katıldı.
Semerkant’ta gerçekleştirilen bu uluslararası kurultay, Türkoloji bilimi tarihinin önemli etkinliklerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Etkinlik, 1926 yılında Bakü’de düzenlenen I. Türkoloji Kurultayı’nın 100. yılı anısına düzenlenmiş olup Türk dünyasının seçkin bilim insanlarını, araştırmacılarını ve genç Türkologlarını aynı platformda bir araya getirmiştir.
Kurultayın açılış oturumu, Şarof Raşidov Semerkant Devlet Üniversitesi Orta Asya Halkları Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Juliboy Eltazarov tarafından yönetildi.
Katılımcıları selamlayan Şarof Raşidov Semerkant Devlet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rustam Khalmuradov, konuşmasında Türk dünyasındaki bilimsel iş birliğinin geliştirilmesinde bu tür etkinliklerin taşıdığı öneme vurgu yaptı.
Açılış töreninde ayrıca şu seçkin bilim ve kültür insanları konuşma yaptı: Prof. Dr. Osman Mert – Türk Dil Kurumu Başkanı, Prof. Dr. Abdurrahman Aliy – Yunus Emre Enstitüsü Başkanı, Prof. Dr. İskender Pala –Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi, Rustem Kabilov – Semerkant Bölge Vali Yardımcısı, Prof. Dr. Derya Örs – Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı, Prof. Dr. İlyas Topsakal – Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı, Şuhrat Negmatov – Semerkant Bölge Meclisi Başkanı, Prof. Dr. Kürşad Zorlu – AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı.
Açılış töreninin ardından kurultay açılış oturumu ile devam ederek, daha sonra katılımcılar tematik oturumlarda çalışmalarını sürdüler.
Kurultay kapsamında Doç. Dr. Burul Elebesova, 1926 yılında Bakü’de gerçekleştirilen I. Türkoloji Kurultayı’ndan günümüze kadar Kırgız Türkçesinin gelişimi ve Kırgız Türkologlarının ortak Türk dünyası dil birliğine katkıları üzerine bir bildiri sundu. Bildirisinde Kırgız Türkolojisinin oluşumu ve gelişimi ile Kırgız bilim insanlarının Türk dünyasının dilsel ve kültürel birliğinin güçlendirilmesindeki rolü ve katkıları ayrıntılı biçimde anlattı.
Kıdemli Öğr.Gör. Farizat Kuramaeva ise I. Türkoloji Kurultayı ve Kırgız yazı dilinin oluşumu, Kasım Tınıstanov’un yazı reformları ve terminoloji sistemi üzerine bir bildiri sunarak, Tınıstanov’un Kırgız yazı dilinin şekillenmesindeki rolünü, alfabe reformu ve terminoloji sisteminin oluşturulmasına yaptığı katkıları değerlendirdi.
Kurultay boyunca Türk dilleri, edebiyatı, tarihi, kültürü ve eğitimi alanlarında bilimsel bildiriler sunularak; çağdaş Türkolojinin güncel sorunları ve gelişim perspektifleri tartışıldı.
Kurultayın ilk günü bilimsel bildiriler ve oturumlarla devam ederken, ikinci gün kültürel programa ayrıldı. Bu kapsamda katılımcılar için Semerkant şehrinin tarihî ve kültürel mirasını tanıtmaya yönelik geziler düzenlendi.
Cusup Balasagın Kırgız Milli Üniversitesi temsilcilerinin bu kurultaya katılımı, üniversitenin uluslararası bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesine, Türkoloji ve çeviribilim alanlarındaki akademik ilişkilerin güçlendirilmesine ve Kırgız dili ile kültürünün uluslararası düzeyde tanıtılmasına katkı sağladı.
Bu Kurultayın Türk dünyasının bilimsel ve kültürel bağlarını daha da güçlendireceğine ve Türkoloji biliminin gelecekteki gelişimine yeni imkânlar sunacağına inanıyoruz.
(S) Doç.Dr. Burul Elebesova — Türkoloji ve Çeviribilim Bölümü Başkanı
