Пятница, Июля 21, 2017

"Сейтек" эпосунун кыскача мазмуну

Амалкөйлүк менен бийликти тартып алып, элди айоосуз эзген ички душмандар, саткындар жана эзүүчүлөр, менен болгон күрөш - үчилтиктин үчүнчү бөлүгүнүн негизги темасы.

Таластагы кыргыздар душмандарга сатылып кеткен Канчоронун кол астында кыйналып, боштондукту эңсеп жаткан учурда Кыяз-хандын ордосунда Сейтек төрөлөт. Айчүрөк баланы өлтүргүсү келген Кыяз-хандан аман сактап калат.

Малчылардын арасында өскөн Сейтек атасынын досу, дарыгер Момунжандан өзүнүн туулуп өсөн мекени, ата-энесинин тагдыры жана алардын достору тууралуу билет.

Момунжан ордунан кыймылдабай калган Күлчоро баатырды айыктырып, бутуна тургузат. Семетей менен Күлчоро Таласка жүрүш жасап, элдин колдоосу менен Канчорону бийликтен кулатышат. Душман - жазаланып, эл - эркиндик алып, акыйкаттык - калыбына келтирилет.

Ушул жерден үчилтик бүтчүдөй сезилет. Бирок, манасчылар ар түрдүү улантышат.

Мисалы, С. Каралаевдин варианты боюнча – кыргыздарга Сарыбай деген Желмогуздун уулу кол салат. Ага Сейтектин да, Күлчоронун да алы жетпей жатканда, Айчүрөктүн досу, Күйаалы деген баатыр - айым жардамга келет.

Ал эми Ш. Рысмендеевде болсо – Таластагы кыргыздарга кадимки эле Коңурбайдын уулу Күйаалы кол салып, аны Сейтек жеңет.